Sterke Verhalen

Als bestuurslid ben ik betrokken bij de stichting SterkeVerhalen. Gastsprekers uit verschillende culturen geven gastlessen (sterke verhalen) op scholen, bij verenigingen, of buurthuizen. Ze vertellen over hun vluchtverhaal, of thema's als eet- en kleedgewoonten, normen en waarden. Het project Sterke Verhalen bestaat al 30 jaar. En nog altijd, en misschien zelfs meer dan ooit, is het nodig dat mensen uit andere culturen ons laten zien dat we als mensen meer overeenkomsten hebben dan verschillen (Twana Salim). 

De groep gastsprekers bestaat uit onder meer: een maatschappijkritische dichter uit Suriname, een mode-ontwerpster uit Zambia, een ex-minister van economische zaken uit Georgië, een Palestijnse vrijheidsstrijder en filmproducent, een leraar Engels uit Irak en een hooggeplaatste ambtenaar uit Congo, een Syrische, die nu fungeert als tolk. Het zijn liefdesmigranten en vluchtelingen, die hier al jaren wonen en volwaardig lid zijn van de Nederlandse samenleving. Al komen ze niet aan het werk op hun eigen niveau en loopt de ex-minister noodgedwongen een krantenwijk. De gastsprekers zetten zich met hart en ziel in als vrijwilliger voor maatschappelijke doelen en organisaties. 

Het bestuur van de stichting Sterke Verhalen bestaat uit vier betrokken Nederlanders. Dat heeft me weleens een ongemakkelijk gevoel bezorgd. Alsof wij superieur zijn en het allemaal beter weten.

Ik mag de gastsprekers op zondagmiddag een workshop geven over social media. Alsof ik er verstand van heb. Omdat we het bestuur ontbinden en de groep het roer laten overnemen, moeten we eerst uitgebreid overleggen. Over de nieuwe taakverdeling. Er lijkt niemand in de groep te zijn, die de belangrijkste rollen van penningmeester en coördinator op zich wil nemen. Wij, de Nederlandse bestuurders, hameren herhaaldelijk op het belang van die rollen. Tot Twana, uit Irak, lachend uitroept: `Dat is jullie cultuur. Wij doen het op onze manier.’ Ik voel me betrapt, maar haal opgelucht adem. Er zijn meerdere wegen die naar Sterke Verhalen leiden. Je moet ze alleen wíllen bewandelen. Twana wordt bijgevallen door Samir. `Natuurlijk willen we jullie mooie Kaaskoppen er nog wel bij betrekken,’ flirt hij met zijn Oosterse charme.

Een lesje in loslaten. En dan moet ik mijn workshop nog geven. Ik laat de deelnemers een elevator pitch schrijven. Met als opdracht: Waarom moet een schoolklas jouw verhaal horen? Hoe verkoop je jezelf als verhalenverteller? De Palestijnse Samir is net in het Midden Oosten geweest om vrede te stichten. Tevergeefs. Zijn vrouw heeft zichzelf ternauwernood uit een executie kunnen lullen, door met een Nederlands paspoort te schermen, dat ze (nog) niet heeft. Haar Palestijnse paspoort is ingenomen. Ze is haar vaderland kwijt.

Samirs pitch

`Gefeliciteerd! Gefeliciteerd met jullie vrijheid. Jullie hebben ervoor moeten vechten, maar jullie hebben gewonnen en de democratie ervoor terug gekregen. Dat willen wij ook, vrijheid en democratie. En daar wil ik graag met jullie over praten.’ En een lesje in nederigheid. Wat weten wij er nou helemaal van? Niet vrij te zijn? Het is hoog tijd dat het bestuur zichzelf opheft en het aan de mensen overlaat die het allemaal beleefd hebben.